آدرس: تهران، خیابان میردادماد، خیابان البرز، خیابان قبادیان شرقی، پلاک 2، طبقه 2، واحد 5
تلفن تماس:
02126323376
پست الکترونیک:
info@mahanit.ir

دال بتنی یک طرفه

دال بتنی یک طرفه دالی است که بار را در یک جهت انتقال دهد. هنگامی که دال بتنی، از دو لبه یا دو ضلع تکیه‌گاه داشته باشد یا اینکه از هر چهار لبه تکیه گاه داشته باشد ولی نسبت طول به عرض آن بیشتر از دو باشد، دال بتنی یک طرفه گفته می‌شود. زیرا فشار و بار را در یک راستا انتقال می‌دهد.

دال بتنی یک طرفه

امروزه سقف ساختمان‌ها به روش های متنوعی ساخته می‌شود، چرا که سقف‌ها کاربرد های مختلفی دارند از سقف ساختمان‌های مسکونی ، تجاری، صنعتی گرفته تا پارکینگ و بام باغ‌ها که چندین سال اخیر رواج بسیاری یافته‌اند. مهندسین این عرصه با بررسی دقیق نیاز‌های پروژه مورد نظر، مناسب‌ترین نوع سقف سازه‌ای از نظر تحمل بار و فشار را انتخاب می‌کنند. یکی از انواع سقف سازه‌ای، دال بتنی یک طرفه است که ما قصد داریم در مورد آن توضیحاتی ارایه دهیم.

دال بتنی

در دنیای مهندسی عمران هر سازه‌ای هر چند کوچک نام مختص خودش را دارد ، دال در واقع نوعی سازه در ساختمان سازی است که سطح تختی دارد و با وجود ضخامت کم دارای طول و عرض زیادی می‌باشد و وظیفه آن تحمل بار و فشار است. نوعی از آن که "دال بتنی" نام دارد از آرماتور و بتن تشکیل می‌شود و معمولا در ساخت سقف و گاهی نوعی از آن که ضخامت کمی دارد، در ساخت سنگ فرش مورد استفاده قرار می‌گیرد. نمونه‌ای از دال بتنی را در این تصویر مشاهده می‌کنید:



دال‌های بتنی اغلب ضخامتشان از 10 سانتی‌متر تا 50 سانتی‌متر است و همین ضخامت آنها تعیین کننده محل استفاده آنها است.

نحوه ساخت دال بتنی

دال بتنی همانطور که گفتیم معمولا برای ساخت سقف استفاه می‌شوند، ساخت آنها به این صورت است که ابتدا قالب آنها بر روی سقف بسته می‌شود بعد از قالب‌بندی کار آرماتور‌بندی آغاز می‌شود.

یکی از خاصیت‌های بتن این است که با کاهش درجه دما ، حجم و طول آن کاهش می‌یابد و از آنجایی که دال بتنی با تکیه‌گاه‌ها، که تیرهای عمودی هستند یک‌پارچه می‌شود ، این یک‌پارچگی مانع این کاهش طول بتن شده و ترک‌خوردگی در بتن ایجاد می‌شود . دلیل استفاده از میلگرد برای آرماتور بندی دقیقا همین موضوع است. میلگرد باعث توزیع این ترک‌ها به ترک‌هایی با عرض مویی شده و مانع از این می‌شود که بتن ترک‌های بزرگ برداشته و از حالت اصلی خود خارج شود.

در این نوع دال میلگرد‌هایی که در راستای افقی قرار می‌گیرند میلگرد‌های اصلی هستند ، البته میلگرد‌هایی هم در راستای عمود مورد استفاده قرار می‌گیرد که به آنها میلگرد‌های تقسیم می‌گویند. در این نوع طراحی بار وارد بر دال، در جهت عمود بر تکیه‌گاه انتقال خواهد یافت. اگر آرماتور‌بندی توسط مهندس پروژه تایید شود ،مرحله بتن ریزی انجام خواهد شد.



بتن معمولا بعد از دو هفته سفت می‌شود و بعد از آن قالب ها را از آن جدا می‌کنند و دال بتنی آماده می‌شود. در برخی از پروژه‌ها از دال‌های بتنی آماده نیز استفاده می‌شود. دال‌هایی که، روی سقف قالب‌بندی و ساخته نمی‌شوند بلکه از قبل ساخته شده و به محل پروژه برده می‌شوند. نمونه‌هایی از دال بتنی آماده را در تصویر مشاهده می‌کنید.



حالا می‌رسیم به اصل موضوع که دال بتنی یک طرفه است. دال های بتنی به دو نوع تقسیم می‌شوند دال بتنی یک طرفه و دال های بتنی دوطرفه.

اینکه دال بتنی یک طرفه است یعنی چه؟

دال بتنی یک طرفه دالی است که بار را در یک جهت انتقال دهد. هنگامی که دال بتنی، از دو لبه یا دو ضلع تکیه‌گاه داشته باشد یا اینکه از هر چهار لبه تکیه گاه داشته باشد ولی نسبت طول به عرض آن بیشتر از دو باشد، دال بتنی یک طرفه گفته می‌شود. زیرا فشار و بار را در یک راستا انتقال می‌دهد.

به تصویر زیر که نشان دهنده یک دال بتنی یک طرفه است دقت کنید، همانطور که مشخص است بار بر روی لبه کوچک‌تر وارد می‌شود.

شرحی مختصری از دال بتنی یک طرفه

دال بتنی یک طرفه یکی از انواع دال هایی است که برای مصارف گوناگون ساخته می شود. پس قبل از ارائه توضیحاتی درباره دال بتنی یک طرفه (از نظر ساختار، مزیت ها و غیره) شرحی کلی از دال های بتنی خواهیم داد. دال های بتنی، به سقف هایی می گویند که به شکل یک دست و یکنواخت از مصالح و موادی همچون بتن، فولاد و غیره تولید شده و در موارد مختلفی از جمله ساخت کف زمین، پل و غیره به کار گرفته می شوند. قطر دال ها از ده تا پنجاه سانتیمتر متغیر بوده و کاربرد اصلی آنها برای سقف هاست. آماده سازی آنها به دو روش انجام می شود یا از قبل تولید می شوند و یا آن که در زمان انجام پروژه، در همان مکان با داشتن چند میلگرد تقویتی، قالب های مخصوص و خمیرهای بتنی ساخته خواهند شد. در یک دسته بندی دال های تولیدی با بتن، در گروه قرار می گیرند:

- دال های بتنی 2 طرفه،

- دال بتنی یک طرفه

ساختار دال بتنی یک طرفه چگونه است و چه تفاوت هایی با نوع 2 سویه( 2 طرفه) دارد؟

اگر یک دال از هر 4 جهت تکیه گاه ها، مورد حمایت قرار گیرد و همچنین نسبت طول بلند دهانه به بخش کوتاه تر مساوی یا بیشتر از دو برابر باشد، دال بتنی به عنوان دال بتنی یک طرفه معرفی می شود. در واقع باری که بر روی دال هست، توسط دهانه کوتاه در یک جهت حمل می شود اما نوار تقویت کننده اصلی و نوار توزیع در جهت عرضی هستند. دال بتنی یک طرفه را می توان در سه گروه جامد یک طرفه (با تیرها)، تخته دنده ای یک طرفه (با تیرها) و توخالی قرار داد. در مقابل آن، نمونه دو طرفه است که نسبت دهانه بلندتر به کوتاهتر، مقادیر کمتری از دو بوده و در چهار سمت توسط تکیه گاهی حمایت می شود. یکی از مسائلی که در دال بتنی یک طرفه اهمیت داشته موضوع عمق آنها است که به یک سری شرایط بستگی دارد. برای بررسی آن که این حداقل چه عمقی می تواند داشته باشد، اکثر اوقات با معیارهایی مثل کنترل انحراف و میزان انعطاف پذیری سنجیده می شود. در صورت عدم توجه به ویژگی کنترل انحراف و یا رعایت نکردن برخی از نکات مربوط به آن می تواند باعث بروز مشکلاتی بشود مثلا اگر دال بتنی یک طرفه برای کف زمین در پیاده روها و معابر عمومی مورد استفاده قرار گیرد و این دال ها کنترل انحراف مناسبی نداشته باشند، با ایجاد فشارهای کوچکی مثل راه رفتن یا پریدن دال با لرزش مواجه می شود.



کاربرد دال بتنی یک طرفه

از این نوع دال بتنی در مواردی از پروژه استفاده می‌کنند که قصد انتقال بار به جهت مشخصی را داشته باشند این دال ها بخصوص در طراحی ساختمان‌های مقاوم در برابر زلزله بسیار پر کاربرد هستند . همچنین مقاومت بسیار زیادی در برابر درجه حرارت دارند.

سقف های ساخته شده از دال بتنی یک طرفه کاربرد عایقی نیز دارد به این صورت که میتوان دال بتنی را روی عایقی از یونولیت قرار داد که به این صورت به عایقی برای دما تبدیل می‌شوند.

از طرفی با کار گذاشتن لوله‌های آب گرم داخل دال بتنی یک طرفه می‌توان یک سیستم گرمایش راه‌اندازی کرد.

از ترکیب دال بتنی یک طرفه و دو‌طرفه سقف‌های بسیار مقاوم با تحمل بار بالا ساخته می‌شوند . به طوری که میتوان گفت این نوع سقف از هر لحاظ جزو بهترین نوع سقف‌های سازه‌ای هستند، اما چون هزینه پیاده‌سازی این نوع سقف بسیار بالا است در پروژه‌های معدودی مورد استفاده قرار می‌گیرد.



مزایای استفاده از دال بتنی یک طرفه :

• اغلب در پروژه‌های بزرگ صنعتی بسیار اقتصادی تر از روش‌های دیگر است

• سهولت در امر نصب و اجرا

• ثبات در حالت و شکل

• محافظت در برابر رطوبت

• مقاوم در برابر حرارت و حریق

در حالت کلی دال بتنی یک طرفه و سقف‌های سازه‌ای که از دال بتنی تشکیل شده‌اند برا ساخت سقف پروژه‌های بسیار بزرگ صنعتی که متراژ بالایی دارند و هزینه بسیاری را می‌طلبند استفاده می‌شود.

استفاده از دال بتنی یک طرفه چه برتری بر نمونه های دیگر دارد؟

دال بتنی یک طرفه یا انواع دیگر بتنی آن دارای یک سری ویژگی های خوب هستند مثلا:

- اگر در پروژه ها دال بتنی یک طرفه استفاده شود می توان آن را به عنوان یک امتیاز مثبت تلقی کرد زیرا موجب شده تا از مصرف مصالحی که قرار است برای ساخت سقف به کار رود، کم شود.

- دال بتنی یک طرفه یا انواع مشابه آن می تواند به دلیل سبک بودن هنگام زلزله مقاوم بوده و در صورت ایجاد خرابی های احتمالی و ریزش ساختمان، آورها آسیب های کمتری( به دلیل وزن کم) به اشخاص وارد کنند.

- سبکی آن موجب شده تا انتقال آنها به هر موقعیتی از سازه در حال ساخت راحت تر باشد.

- اگر دال بتنی یک طرفه در ساختمان سازی به کار گرفته شود می تواند مقداری از انتقال صداها به سایر طبقه ها جلوگیری کند.

- به کارگیری دال های بتنی، باعث افزایش عمر بنا شده و از همین رو می تواند به نوعی از هزینه های بازسازی های احتمالی در آینده کم کند.

- دال بتنی می تواند به عنوان یک ضد حریق عمل کند.

مشکلاتی که در به کارگیری دال بتنی یک طرفه وجود دارد

دال بتنی یک طرفه ( یا دو طرفه) برای داشتن بازده خوب، بهتر است در سازه هایی به کار رود که اسکلت آنها از بتن باشد و برای اسکلت هایی از نوع فولاد اصلا مناسب نیستند. یکی از اشکالات دیگری که بر دال های بتنی وارد است نوع پیاده سازی آنهاست که کار با آنها و اجرایی کردن آنها در سقف سازه را دشوار می کند.



مواردی که هنگام به کار گیری دال های بتن باید به آنها توجه کافی داشت

- هنگام اجرایی کردن دال ها باید کارگران با تجربه به تعداد کافی در پروژه حضور داشته باشند زیرا در هنگام ساخت آنها در محیط سازه مواردی همچون میزان بتن ریزی، اثر دمایی بر روی بتن ها و سایر موارد را باید مد نظر قرار داد.

- قالب گیری ها باید دقیق بوده و از استحکام خوبی برخوردار باشند زیرا قدرت این دال ها در نهایت باید به حدی باشد که در برابر ابزارهایی که دارای ارتعاش هستند از خود مقاومت نشان دهند.

- اگر از نیروی کاگر غیر حرفه ای در پروژه استفاده می شود حتما باید نکات ریز و حساس ساخت دال بتنی به آنها آموزش داده شود. مثلا بدانند قبل شروع ریختن مواد بتنی باید با آب محیط را خیس کنند ولی در زمان شروع ریختن بتن، حتما مکان مورد نظر را از وجود هر ابزار گلی شده پاک سازی کرده و رطوبتی باقی نماند.

- کارگران ساختمانی در این مرحله باید به قدری مسلط باشند که بدانند چه زمانی برای ریختن بتن مناسب است زیرا اگر کمی زودتر از موعد این کار را انجام دهند پهن کردن آن دشوار بوده و مواردی مثل برقراری تراز بتن در قالب، ایجاد تراکم و ... غیر ممکن می شود( یک راه حل برای رفع این مسئله این است که در سطوح زیاد بزرگ بتن نریزند زیرا مراحل متراکم سازی سخت خواهد شد).

در حال حاضر ویدئو برای این پروژه وارد نشده است.